Kwasy omega-3 to grupa tłuszczów nienasyconych, które od lat są łączone ze wsparciem pracy serca, mózgu i układu odpornościowego. Szczególne zainteresowanie budzi ich relacja ze stanem zapalnym, ponieważ przewlekły, niski stan zapalny to jeden z mechanizmów towarzyszących wielu problemom metabolicznym i sercowo-naczyniowym. W praktyce najważniejsze pytanie brzmi nie tylko, czy omega-3 „działają przeciwzapalnie”, ale jak wpływają na szlaki zapalne i kiedy ich spożycie ma realne znaczenie. W tym artykule wyjaśniam, czym są kwasy omega-3, jakie pełnią funkcje w organizmie, gdzie występują, jak wygląda ich biodostępność oraz co warto wiedzieć o niedoborze, bezpieczeństwie i suplementacji.
Omega-3 a stany zapalne – co to jest?
Omega-3 to wielonienasycone kwasy tłuszczowe z rodziny n-3. Do najważniejszych należą ALA, czyli kwas alfa-linolenowy, EPA, czyli kwas eikozapentaenowy, oraz DHA, czyli kwas dokozaheksaenowy. Organizm człowieka nie potrafi samodzielnie wytwarzać ich w ilościach pokrywających potrzeby, dlatego muszą być dostarczane z dietą.
W kontekście stanów zapalnych największe znaczenie mają EPA i DHA, które występują głównie w tłustych rybach morskich, owocach morza i algach. ALA znajduje się przede wszystkim w produktach roślinnych, takich jak siemię lniane, nasiona chia, orzechy włoskie i olej rzepakowy. Problem polega na tym, że konwersja ALA do EPA i DHA w organizmie jest ograniczona, dlatego źródła roślinne nie zawsze zapewniają taki sam efekt biologiczny.
Kwasy omega-3 różnią się od omega-6 nie tylko budową chemiczną, ale też udziałem w tworzeniu cząsteczek regulujących odpowiedź zapalną. Obie grupy są potrzebne, jednak współczesna dieta często dostarcza dużo więcej omega-6 niż omega-3. To właśnie ta proporcja może mieć znaczenie dla równowagi procesów zapalnych w organizmie.
Jak omega-3 działają w organizmie?
Działanie kwasów omega-3 wynika z tego, że wbudowują się one w błony komórkowe i wpływają na ich płynność oraz aktywność receptorów. Dotyczy to między innymi komórek układu odpornościowego, naczyń krwionośnych i układu nerwowego. Dzięki temu EPA i DHA mogą modulować przebieg reakcji zapalnej, a nie tylko „obniżać stan zapalny” w prosty, jednowymiarowy sposób.
EPA jest prekursorem związków o działaniu mniej prozapalnym niż mediatory powstające z części kwasów omega-6. Dodatkowo EPA i DHA uczestniczą w tworzeniu specjalistycznych mediatorów wygaszania zapalenia, takich jak rezolwiny, protektyny i marezyny. Ich rola polega na wspieraniu naturalnego procesu kończenia reakcji zapalnej i powrotu tkanek do równowagi.
Znaczenie ma także wpływ omega-3 na ekspresję genów związanych z odpowiedzią immunologiczną, stresem oksydacyjnym i metabolizmem lipidów. Efekt ten zależy od dawki, formy spożycia, wyjściowego stanu odżywienia, ogólnego wzorca diety oraz obecności przewlekłych schorzeń. Dlatego wpływ na zdrowie nie jest identyczny u każdej osoby.
Najważniejsze właściwości i funkcje omega-3
Kwasy omega-3 pełnią wiele funkcji w organizmie, ale w temacie stanów zapalnych najważniejsze są ich działania związane z regulacją odporności, błon komórkowych i mediatorów zapalnych. Poniżej znajdują się właściwości najlepiej powiązane z omawianym zagadnieniem.
Wpływ na mediatory stanu zapalnego
EPA i DHA mogą zmieniać profil produkowanych eikozanoidów, cytokin i innych cząsteczek sygnałowych związanych z zapaleniem. W praktyce oznacza to, że organizm może reagować mniej gwałtownie lub szybciej wygaszać reakcję zapalną. Nie jest to efekt natychmiastowy, ponieważ zależy od regularnego wbudowywania tych tłuszczów do tkanek.
Wspieranie wygaszania reakcji zapalnej
Stan zapalny sam w sobie nie jest zły, bo stanowi element obrony organizmu. Problem pojawia się wtedy, gdy jest przewlekły lub nieprawidłowo regulowany. Omega-3 uczestniczą w tworzeniu związków wspierających rezolucję zapalenia, czyli jego fizjologiczne wyciszanie po wykonaniu zadania obronnego.
Wpływ na serce i naczynia krwionośne
Przewlekły stan zapalny często współwystępuje z zaburzeniami lipidowymi i dysfunkcją śródbłonka. Kwasy omega-3 mogą wspierać prawidłowe stężenie trójglicerydów oraz wpływać na funkcjonowanie naczyń. To jeden z powodów, dla których ich wpływ na zdrowie serca jest szeroko analizowany.
Wsparcie pracy mózgu i układu nerwowego
DHA jest ważnym składnikiem strukturalnym błon komórkowych w mózgu i siatkówce oka. Odpowiednia podaż może wspierać funkcje poznawcze i prawidłową komunikację między komórkami nerwowymi. W obszarze neurozapalnym badania są obiecujące, ale nie wszystkie wyniki są jednoznaczne.
Rola w odporności
Kwasy omega-3 nie „wzmacniają odporności” w prosty sposób, lecz pomagają ją regulować. To ważne rozróżnienie, ponieważ prawidłowa odpowiedź immunologiczna wymaga równowagi między aktywacją a wygaszaniem reakcji. Zbyt słaba i zbyt silna reakcja może być niekorzystna.
Znaczenie dla błon komórkowych
Wbudowanie omega-3 do błon komórkowych zmienia ich właściwości fizyczne i funkcjonalne. Ma to znaczenie dla sygnalizacji komórkowej, pracy receptorów i transportu różnych cząsteczek. To podstawowy mechanizm, przez który kwasy omega-3 oddziałują na wiele układów organizmu.
Najlepsze źródła omega-3 w diecie
Najlepszymi źródłami omega-3 o najwyższej aktywności biologicznej są tłuste ryby morskie. Dostarczają one gotowych form EPA i DHA, które organizm może bezpośrednio wykorzystać. Źródła roślinne są wartościowe, ale zawierają głównie ALA, którego wchłanianie i przekształcanie do EPA i DHA jest ograniczone.
- Łosoś, śledź, sardynki, makrela, pstrąg tęczowy – to produkty bogate w EPA i DHA. Zawartość zależy od gatunku, sposobu żywienia ryby i obróbki kulinarnej.
- Owoce morza – zwykle zawierają mniej omega-3 niż tłuste ryby, ale nadal mogą wspierać ich podaż.
- Siemię lniane i olej lniany – bardzo dobre źródło ALA. Aby poprawić wykorzystanie składnika, warto wybierać świeżo mielone nasiona lub prawidłowo przechowywany olej.
- Nasiona chia – dostarczają ALA i błonnika. Mogą być wygodnym dodatkiem do jogurtu, owsianki lub koktajlu.
- Orzechy włoskie – zawierają ALA, choć nie zastąpią ryb jako źródła EPA i DHA.
- Olej rzepakowy – praktyczne źródło ALA w codziennej diecie, szczególnie jako dodatek do sałatek i potraw na zimno.
- Algi i olej z alg – ważna opcja dla osób na diecie roślinnej, ponieważ mogą dostarczać DHA, a czasem także EPA.
- Produkty wzbogacane – niektóre jaja, napoje roślinne lub margaryny są wzbogacane w omega-3, ale ich faktyczna zawartość zależy od producenta.
| Produkt | Zawartość omega-3 | Typowa porcja | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Łosoś | Wysoka zawartość EPA i DHA, zależna od gatunku i pochodzenia | Porcja obiadowa | Dobre źródło biologicznie aktywnych form |
| Śledź | Wysoka zawartość EPA i DHA | Filet lub porcja sałatki | Warto zwracać uwagę na ilość soli w produktach marynowanych |
| Sardynki | Wysoka zawartość EPA i DHA | Mała puszka lub porcja obiadowa | Wygodne źródło do regularnego włączania do diety |
| Siemię lniane | Wysoka zawartość ALA | 1–2 łyżki | Najlepiej spożywać świeżo mielone |
| Nasiona chia | Dobre źródło ALA | 1–2 łyżki | Nie dostarczają gotowego EPA i DHA |
| Orzechy włoskie | Źródło ALA | Garść | Dobre jako urozmaicenie, ale nie jako jedyne źródło omega-3 |
| Olej z alg | Zwykle DHA, czasem także EPA | Zależnie od produktu | Przydatny szczególnie na diecie wegańskiej |
Biodostępność i wchłanianie omega-3
Biodostępność omega-3 zależy przede wszystkim od ich formy chemicznej oraz tego, czy są spożywane z posiłkiem zawierającym tłuszcz. EPA i DHA z ryb są zwykle dobrze przyswajalne, ponieważ występują w naturalnej matrycy żywności. W suplementach mogą być obecne jako trójglicerydy, estry etylowe lub fosfolipidy, a ich wchłanianie może się różnić.
Najlepiej przyswajalne są zwykle formy przyjmowane podczas posiłku zawierającego tłuszcz. Spożywanie kapsułek na czczo może obniżać wchłanianie i nasilać dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Znaczenie ma również jakość produktu, stopień utlenienia tłuszczu oraz warunki przechowywania.
ALA z produktów roślinnych wchłania się, ale jego przemiana do EPA i DHA jest ograniczona. Na ten proces mogą wpływać między innymi płeć, ogólna dieta, spożycie kwasów omega-6, stan odżywienia i czynniki metaboliczne. W praktyce oznacza to, że wysoka podaż samego ALA nie zawsze przekłada się na wysokie stężenie EPA i DHA w organizmie.
Co wspiera wykorzystanie omega-3:
- regularne spożywanie tłustych ryb lub alg,
- przyjmowanie suplementów podczas głównego posiłku,
- ograniczanie nadmiernej ekspozycji olejów na światło, tlen i wysoką temperaturę,
- zachowanie rozsądnej równowagi między omega-6 a omega-3 w diecie.
Co może ograniczać ich jakość i działanie:
- długie przechowywanie i jełczenie olejów,
- smażenie w bardzo wysokiej temperaturze,
- dieta bardzo uboga w tłuszcz przy suplementacji,
- poleganie wyłącznie na źródłach ALA przy dużym zapotrzebowaniu na EPA i DHA.
Zapotrzebowanie na omega-3
W przypadku kwasów omega-3 nie zawsze podaje się jedną wspólną normę dla całej grupy, ponieważ ALA oraz EPA i DHA pełnią częściowo odmienne funkcje. Oficjalne zalecenia żywieniowe zwykle obejmują zarówno odpowiednią podaż ALA, jak i rekomendację regularnego spożywania ryb jako źródła EPA i DHA. Dokładne normy mogą różnić się w zależności od kraju i instytucji.
W praktyce dla większości dorosłych podstawą jest regularne spożywanie ryb morskich, zwykle kilka razy w tygodniu, lub korzystanie z alternatywnych źródeł EPA i DHA. Kobiety w ciąży, karmiące piersią oraz osoby, które nie jedzą ryb, powinny szczególnie zwrócić uwagę na podaż DHA. Jeśli ktoś chce dobrać konkretną ilość z suplementu, najlepiej odnieść się do zaleceń lekarza lub dietetyka oraz celu suplementacji.
Niedobór omega-3 – przyczyny i objawy
Niedobór omega-3 nie zawsze daje wyraźne, charakterystyczne objawy. Częściej mówi się o zbyt niskim spożyciu niż o klasycznym, łatwym do rozpoznania niedoborze. Objawy mogą być niespecyficzne, dlatego nie pozwalają na samodzielne rozpoznanie problemu.
Do najczęstszych przyczyn zbyt niskiej podaży należą:
- rzadkie spożywanie ryb i owoców morza,
- dieta oparta głównie na tłuszczach bogatych w omega-6,
- dieta roślinna bez źródeł DHA i EPA z alg,
- nieprawidłowe przechowywanie olejów i nasion,
- niska jakość ogólnej diety.
Możliwe objawy niedoboru lub niewystarczającego spożycia mogą obejmować suchość skóry, gorszą jakość diety tłuszczowej, niski udział ryb w jadłospisie czy niekorzystny profil kwasów tłuszczowych. Nie są to jednak objawy swoiste. W praktyce ocena zwykle opiera się na analizie sposobu żywienia, a w wybranych sytuacjach również na badaniach laboratoryjnych oceniających profil kwasów tłuszczowych.
Na niedobór szczególnie narażone są osoby niejedzące ryb, kobiety w ciąży o źle zbilansowanej diecie, seniorzy oraz osoby stosujące bardzo monotonne jadłospisy. Długotrwałe zbyt niskie spożycie może utrudniać utrzymanie prawidłowej kompozycji błon komórkowych i optymalnej równowagi prozapalnej oraz przeciwzapalnej.
Nadmiar omega-3 – skutki uboczne i bezpieczeństwo
Nadmiar omega-3 z samej żywności jest zwykle mało prawdopodobny u zdrowych osób. Większe ryzyko dotyczy suplementacji wysokimi dawkami, szczególnie stosowanej bez wskazań i kontroli. Nie oznacza to, że kwasy omega-3 są niebezpieczne, ale ich większa ilość nie musi dawać większych korzyści.
Możliwe działania niepożądane przy suplementacji to między innymi:
- uczucie odbijania i rybi posmak w ustach,
- dyskomfort żołądkowo-jelitowy,
- nudności lub luźniejsze stolce,
- zwiększona ostrożność u osób z zaburzeniami krzepnięcia lub przyjmujących niektóre leki.
Osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe, przeciwpłytkowe albo przygotowujące się do zabiegu powinny omówić wyższe dawki z lekarzem. Znaczenie ma też jakość preparatu, bo utlenione oleje rybie mogą być gorzej tolerowane. Bezpieczniejsze nie zawsze znaczy „im więcej, tym lepiej”.
Omega-3 a zdrowie i cele żywieniowe
Omega-3 a zdrowie serca
Najlepiej udokumentowany wpływ omega-3 dotyczy między innymi gospodarki lipidowej, zwłaszcza stężenia trójglicerydów. Ich działanie przeciwzapalne może pośrednio wspierać śródbłonek naczyniowy i ogólną równowagę metaboliczną. Nie zastępuje to jednak leczenia ani całego modelu diety kardioprotekcyjnej.
Omega-3 a praca mózgu
DHA odgrywa istotną rolę strukturalną w układzie nerwowym. Odpowiednie spożycie jest ważne szczególnie w okresach intensywnego rozwoju oraz u osób, które przez długi czas nie jedzą ryb. Wpływ na nastrój i funkcje poznawcze jest badany intensywnie, ale wyniki nie w każdej grupie są jednakowo silne.
Omega-3 a odporność
W kontekście odporności omega-3 pomagają regulować przebieg reakcji immunologicznej. Może to mieć znaczenie zwłaszcza tam, gdzie problemem jest przewlekły, niski stan zapalny związany z dietą, otyłością lub zaburzeniami metabolicznymi. Nie należy jednak traktować ich jako środka działającego doraźnie na infekcję.
Omega-3 a regeneracja i wydolność
U osób aktywnych fizycznie omega-3 są analizowane pod kątem wpływu na regenerację, odpowiedź zapalną po wysiłku i komfort mięśniowy. Część danych jest obiecująca, ale efekty zależą od rodzaju treningu, dawki i czasu stosowania. Suplementacja nie zastępuje odpowiedniej podaży energii, białka i snu.
Omega-3 a odchudzanie
Kwasy omega-3 same w sobie nie powodują redukcji masy ciała. Mogą jednak być elementem diety wspierającej kontrolę stanu zapalnego, profilu lipidowego i jakości spożywanych tłuszczów. W odchudzaniu większe znaczenie ma całkowity bilans energetyczny oraz skład całego jadłospisu.
Suplementacja omega-3 – czy jest potrzebna?
Suplementacja omega-3 nie jest automatycznie potrzebna każdej osobie. Jeśli dieta regularnie dostarcza tłustych ryb morskich lub odpowiednich źródeł z alg, zapotrzebowanie może być pokryte bez preparatów. Problem pojawia się najczęściej wtedy, gdy ryby są spożywane bardzo rzadko albo wcale.
Suplementację można rozważyć szczególnie u:
- osób niejedzących ryb,
- wegan i części wegetarian,
- kobiet w ciąży i karmiących piersią po konsultacji,
- osób z dietą ubogą w EPA i DHA,
- osób, którym zalecono określony model żywienia wspierający profil lipidowy.
Dostępne formy preparatów obejmują olej rybi, tran, olej z kryla i olej z alg. Mogą różnić się składem, udziałem EPA do DHA, formą chemiczną i dodatkami antyoksydacyjnymi. Przy wyborze warto zwrócić uwagę na:
- zawartość EPA i DHA w jednej porcji,
- pochodzenie surowca,
- jakość i świeżość produktu,
- obecność certyfikatów czystości,
- zalecany sposób stosowania z posiłkiem.
Nie warto traktować suplementu jako zamiennika diety. Jeśli problemem jest ogólnie zła jakość jedzenia, same kapsułki nie rozwiążą kwestii przewlekłego stanu zapalnego związanego z nadmiarem energii, cukrów prostych, alkoholu czy niskiej podaży warzyw.
Interakcje i przeciwwskazania
Najważniejsze interakcje omega-3 dotyczą przede wszystkim leków wpływających na krzepnięcie krwi. Przy wyższych dawkach suplementacyjnych ostrożność powinny zachować osoby stosujące leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe. Nie oznacza to bezwzględnego przeciwwskazania, ale wymaga indywidualnej oceny.
Ostrożność jest wskazana także:
- przed planowanymi zabiegami operacyjnymi,
- u osób z zaburzeniami krwawienia,
- przy alergii na ryby lub owoce morza w przypadku preparatów rybich,
- w ciąży i podczas karmienia piersią przy wyborze jakościowego i bezpiecznego źródła.
Ważna jest również interakcja z dietą jako całością. Bardzo wysoka podaż omega-6 przy jednocześnie niskim spożyciu omega-3 może pogarszać proporcje tych tłuszczów i zmniejszać korzyści z samego dodawania niewielkich ilości ALA. Znaczenie ma więc cały wzorzec żywieniowy, a nie pojedynczy produkt.
Najczęstsze błędy i mity dotyczące omega-3
Im wyższa dawka, tym lepsze działanie
To jeden z najczęstszych błędów. Większa ilość omega-3 nie musi przynosić większych korzyści, a czasem zwiększa ryzyko działań niepożądanych. Dawkę należy dopasować do diety, celu i stanu zdrowia.
Siemię lniane w pełni zastępuje ryby
Siemię lniane jest cennym źródłem ALA, ale nie dostarcza gotowego EPA i DHA. Ponieważ konwersja ALA jest ograniczona, nie zawsze daje taki sam efekt jak spożywanie ryb lub alg. To ważne zwłaszcza u osób, które całkowicie eliminują produkty morskie.
Omega-3 leczą stan zapalny
Kwasy omega-3 nie są lekiem i nie powinny być tak przedstawiane. Mogą wspierać regulację odpowiedzi zapalnej jako element diety i stylu życia. W przypadku chorób zapalnych nie zastępują diagnostyki ani leczenia zaleconego przez lekarza.
Każdy suplement omega-3 działa tak samo
Preparaty różnią się ilością EPA i DHA, formą chemiczną, jakością surowca i stopniem utlenienia. Tani produkt o niskiej jakości nie musi zapewniać takich samych efektów jak dobrze przebadany suplement. Warto czytać etykietę, a nie kierować się wyłącznie napisem „omega-3”.
Wystarczy brać kapsułki, dieta nie ma znaczenia
To mit, który często prowadzi do rozczarowania. Jeśli dieta sprzyja przewlekłemu stanowi zapalnemu, bo zawiera dużo żywności wysokoprzetworzonej i mało warzyw, sam suplement nie zrównoważy całości. Omega-3 działają najlepiej jako część dobrze skomponowanego jadłospisu.
Naturalne źródła są zawsze całkowicie bezpieczne
Nawet zdrowe produkty wymagają rozsądku. W przypadku ryb znaczenie ma gatunek, częstotliwość spożycia i jakość produktu. W przypadku olejów i nasion ważne jest przechowywanie, bo utlenione tłuszcze tracą wartość i mogą być gorzej tolerowane.
Jak zadbać o odpowiednią ilość omega-3 w diecie?
- Jedz tłuste ryby regularnie – najlepiej włączaj je do jadłospisu kilka razy w tygodniu, rotując gatunki.
- Korzystaj z roślinnych źródeł ALA – dodawaj siemię lniane, chia, orzechy włoskie i olej rzepakowy do codziennych posiłków.
- Nie przegrzewaj cennych tłuszczów – olej lniany stosuj na zimno, a nasiona przechowuj z dala od światła i wilgoci.
- Dbaj o jakość całej diety – ogranicz nadmiar żywności wysokoprzetworzonej i bardzo dużą podaż tłuszczów omega-6.
- Na diecie roślinnej rozważ źródła z alg – to praktyczny sposób na dostarczenie DHA, a czasem także EPA.
- Przyjmuj suplement z posiłkiem – poprawia to wchłanianie i zwykle zmniejsza ryzyko dolegliwości żołądkowych.
- Sprawdzaj etykietę suplementu – patrz na ilość EPA i DHA, a nie tylko na ogólną ilość oleju w kapsułce.
- Skonsultuj suplementację przy chorobach przewlekłych – szczególnie jeśli przyjmujesz leki wpływające na krzepnięcie krwi.
FAQ
Czy omega-3 zmniejszają stany zapalne?
Tak, kwasy omega-3 mogą wspierać regulację stanu zapalnego, zwłaszcza EPA i DHA. Nie działają jak lek przeciwzapalny, ale wpływają na produkcję mediatorów zapalenia i wspomagają jego naturalne wygaszanie. Największe znaczenie ma regularne spożycie oraz ogólna jakość diety, a nie jednorazowa dawka.
Jakie są najlepsze źródła omega-3 w diecie?
Najlepsze źródła omega-3 to tłuste ryby morskie, takie jak łosoś, śledź, sardynki i makrela, ponieważ dostarczają gotowego EPA i DHA. Wśród produktów roślinnych warto wybierać siemię lniane, chia i orzechy włoskie, ale zawierają one głównie ALA. Osoby na diecie roślinnej mogą rozważyć olej z alg.
Czy można mieć niedobór omega-3?
Tak, zbyt niskie spożycie omega-3 jest możliwe, szczególnie u osób, które nie jedzą ryb lub mają monotonną dietę. Objawy niedoboru są zwykle niespecyficzne i nie pozwalają samodzielnie postawić rozpoznania. Najczęściej ocenia się sposób żywienia, a w wybranych przypadkach także profil kwasów tłuszczowych.
Czy omega-3 z siemienia lnianego działają tak samo jak z ryb?
Nie, nie działają identycznie. Siemię lniane dostarcza ALA, który dopiero w ograniczonym stopniu może przekształcać się do EPA i DHA. Ryby dostarczają gotowych, biologicznie aktywnych form, dlatego ich wpływ na organizm, w tym na stany zapalne, bywa bardziej bezpośredni i przewidywalny.
Kiedy warto rozważyć suplementację omega-3?
Suplementację omega-3 warto rozważyć wtedy, gdy dieta nie dostarcza ryb lub innych źródeł EPA i DHA. Dotyczy to zwłaszcza osób na diecie wegańskiej, części wegetarian oraz osób jedzących ryby bardzo rzadko. W ciąży, przy chorobach przewlekłych lub przyjmowaniu leków decyzję najlepiej omówić ze specjalistą.
Czy nadmiar omega-3 jest szkodliwy?
Tak, nadmiar omega-3 z suplementów może powodować działania niepożądane, choć z żywności zdarza się to rzadko. Mogą pojawić się dolegliwości żołądkowo-jelitowe, odbijanie lub konieczność większej ostrożności przy zaburzeniach krzepnięcia. Dlatego wysokie dawki nie powinny być stosowane bez wyraźnego uzasadnienia.
Jak poprawić wchłanianie omega-3?
Najlepiej spożywać omega-3 z posiłkiem zawierającym tłuszcz, ponieważ poprawia to ich wchłanianie. Warto też wybierać świeże, dobrze przechowywane produkty i unikać jełczenia olejów. W praktyce lepiej działa regularność niż sporadyczne przyjmowanie dużych dawek suplementu na czczo.
Czy omega-3 pomagają na odporność?
Tak, omega-3 mogą wspierać prawidłową pracę układu odpornościowego, ale głównie poprzez jego regulację, a nie proste „wzmacnianie”. Pomagają utrzymać równowagę między aktywacją a wygaszaniem reakcji zapalnej. Nie należy jednak traktować ich jako środka działającego doraźnie podczas infekcji.
Powrót