Osłabienie organizmu po przebyciu COVID‑19 to problem, z którym mierzy się wiele osób, nie zawsze łącząc swoje dolegliwości z przebytym zakażeniem. Przewlekłe zmęczenie, „mgła mózgowa”, bóle mięśni i stawów czy wahania nastroju bardzo często wynikają z utrzymującego się stanu zapalnego. Jednym z kluczowych elementów wspierania powrotu do pełni sił jest dobrze zaplanowana dieta przeciwzapalna. Odpowiednio dobrany sposób żywienia może zmniejszać stan zapalny, wspierać odporność, regulować masę ciała i przyspieszać regenerację. W tym obszarze szczególną rolę odgrywa indywidualna opieka dietetyczna, dlatego sieć gabinetów Mój Dietetyk oferuje specjalistyczne konsultacje zarówno stacjonarnie, jak i online, dostosowane do potrzeb osób po COVID‑19.
Osłabienie po COVID‑19 – skąd się bierze i jak się objawia?
COVID‑19 to choroba, która u wielu pacjentów nie kończy się w momencie uzyskania ujemnego wyniku testu. U części osób rozwija się tzw. zespół pocovidowy (long COVID), czyli utrzymywanie się dolegliwości przez tygodnie lub miesiące po ostrej fazie infekcji. Mechanizmy tego zjawiska są złożone: przewlekła aktywacja układu odpornościowego, zaburzenia mikrokrążenia, uszkodzenia śródbłonka naczyń, stres oksydacyjny oraz zaburzenia pracy mitochondriów – „elektrowni” komórkowych. Wszystko to sprzyja przedłużającemu się stanowi zapalnemu.
Najczęstsze objawy osłabienia po COVID‑19 to przewlekłe zmęczenie, brak tolerancji wysiłku, uczucie „wyczerpania” po zwykłych czynnościach dnia codziennego, problemy z koncentracją i pamięcią, senność w ciągu dnia przy jednoczesnych trudnościach z zasypianiem, bóle mięśni i stawów, kołatania serca, duszność przy wysiłku, bóle głowy, wahania nastroju, niepokój, obniżenie motywacji oraz wypadanie włosów i pogorszenie kondycji skóry. U wielu osób pojawiają się również zaburzenia łaknienia – zarówno niechęć do jedzenia, jak i zwiększony apetyt na produkty wysoko przetworzone, co dodatkowo nasila stan zapalny.
Warto podkreślić, że osłabienie pocovidowe nie dotyczy tylko osób, które przeszły ciężką postać choroby. Również pacjenci z łagodnym lub wręcz bezobjawowym przebiegiem mogą odczuwać długotrwałe skutki w postaci zmęczenia i spadku formy. Kluczowe jest zrozumienie, że organizm po tak silnym obciążeniu potrzebuje czasu i wsparcia w regeneracji. Jednym z głównych narzędzi, obok odpowiedniego wypoczynku i stopniowego powrotu do aktywności fizycznej, jest sposób odżywiania oparty na zasadach żywienia przeciwzapalnego.
Czym jest dieta przeciwzapalna i dlaczego jest tak ważna po COVID‑19?
Dieta przeciwzapalna to sposób żywienia, który ma za zadanie ograniczyć przewlekły stan zapalny w organizmie oraz wspierać naturalne mechanizmy naprawcze. Nie jest to krótka „kuracja”, lecz długofalowy model odżywiania, w którym dominują produkty o wysokiej gęstości odżywczej, bogate w antyoksydanty, błonnik, zdrowe tłuszcze i naturalne związki o działaniu przeciwzapalnym. Równocześnie ogranicza się składniki nasilające stan zapalny, takie jak nadmiar cukru, tłuszcze trans, wysoko przetworzoną żywność czy alkohol.
Po przebyciu COVID‑19 organizm często znajduje się w stanie podwyższonego stresu oksydacyjnego. Wolne rodniki tlenowe uszkadzają komórki, a mitochondria mogą pracować mniej wydajnie, co bezpośrednio przekłada się na uczucie zmęczenia. Składniki diety przeciwzapalnej – m.in. antyoksydanty, omega‑3, polifenole, witaminy z grupy B – pomagają neutralizować nadmiar wolnych rodników, wspierają procesy energetyczne i modulują odpowiedź układu odpornościowego. Dzięki temu możliwe jest stopniowe zmniejszanie objawów przewlekłego zmęczenia i poprawa ogólnego samopoczucia.
Bardzo ważnym elementem jest również wpływ diety na mikrobiotę jelitową. Po COVID‑19, zwłaszcza jeśli stosowane były antybiotyki lub inne leki zaburzające florę jelit, równowaga mikrobiologiczna może być poważnie zachwiana. Jelita to kluczowe centrum odporności – znaczna część komórek układu immunologicznego znajduje się właśnie tam. Dieta przeciwzapalna bogata w błonnik, warzywa, owoce, produkty fermentowane i naturalne prebiotyki sprzyja odbudowie korzystnej mikrobioty, co wzmacnia odporność i redukuje stan zapalny.
U osób po COVID‑19 dieta przeciwzapalna wspiera też regulację glikemii i gospodarki lipidowej. Zaburzenia poziomu glukozy i lipidów we krwi, obserwowane u części pacjentów po infekcji, dodatkowo nasilają procesy zapalne i zwiększają ryzyko powikłań sercowo‑naczyniowych. Włączenie produktów pełnoziarnistych, zdrowych tłuszczów roślinnych, ryb morskich i ograniczenie cukrów prostych może korzystnie wpływać na profil metaboliczny i przyspieszać powrót do formy.
Kluczowe zasady diety przeciwzapalnej po COVID‑19
Dobrze zaplanowana dieta przeciwzapalna opiera się na kilku prostych, ale wymagających konsekwencji zasadach. Pierwszą z nich jest dominacja warzyw w codziennych posiłkach. W praktyce oznacza to, że połowę talerza powinny stanowić różnokolorowe warzywa – surowe, gotowane, duszone lub pieczone. Kolory warzyw odzwierciedlają obecność różnorodnych związków bioaktywnych. Zielone (szpinak, jarmuż, brokuły) są bogate w kwas foliowy i magnez, czerwone (papryka, buraki) zawierają likopen i betalainy, pomarańczowe (marchew, dynia) – beta‑karoten. Połączenie wielu barw to większe spektrum działania przeciwzapalnego.
Drugim filarem są pełnoziarniste produkty zbożowe – kasze, płatki owsiane, pieczywo razowe, brązowy ryż czy komosa ryżowa. Dostarczają błonnika, witamin z grupy B i składników mineralnych, które wspierają pracę układu nerwowego i metabolizm energetyczny. Dzięki wysokiej zawartości błonnika pomagają stabilizować poziom glukozy we krwi, co jest istotne dla osób z poczuciem spadków energii w ciągu dnia. Należy przy tym indywidualnie dostosować ilość błonnika u osób z wrażliwym przewodem pokarmowym, co jest zadaniem dla doświadczonego dietetyka.
Kolejną grupą produktów są tłuszcze o działaniu przeciwzapalnym. Szczególne znaczenie mają wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega‑3, obecne w tłustych rybach morskich (łosoś, śledź, makrela, sardynki), siemieniu lnianym, oleju lnianym, nasionach chia czy orzechach włoskich. Wykazują one silne działanie modulujące odpowiedź zapalną, mogą obniżać poziom markerów zapalenia i wspierać pracę mózgu. Uzupełnieniem są jednonienasycone kwasy tłuszczowe z oliwy z oliwek i awokado, które korzystnie wpływają na profil lipidowy i wspomagają wchłanianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach.
Istotne znaczenie ma jakość białka w diecie. Oprócz chudego mięsa i nabiału warto włączyć roślinne źródła białka – rośliny strączkowe (soczewica, ciecierzyca, fasola, groch), tofu, tempeh. Zawierają one nie tylko aminokwasy, ale także błonnik i liczne związki fitochemiczne o działaniu przeciwzapalnym. U osób po COVID‑19, które doświadczyły utraty masy mięśniowej w wyniku długiego osłabienia i mniejszej aktywności fizycznej, odpowiednia podaż pełnowartościowego białka jest kluczowa dla regeneracji mięśni i odbudowy siły.
Niezastąpioną rolę pełnią także naturalne przyprawy i zioła. Kurkuma, imbir, czosnek, cebula, oregano, rozmaryn czy tymianek są bogate w związki o silnym działaniu przeciwutleniającym i przeciwzapalnym. Regularne dodawanie ich do potraw może subtelnie, lecz systematycznie wspierać organizm w walce z przewlekłym stanem zapalnym. Warto, by stały się stałym elementem codziennej kuchni, zastępując nadmiar soli czy gotowych mieszanek przyprawowych.
Produkty nasilające stan zapalny – czego unikać po przebyciu COVID‑19?
Skuteczna dieta przeciwzapalna to nie tylko wprowadzanie wartościowych produktów, ale także ograniczanie tych, które podsycają ogień zapalenia. Jednym z głównych „winowajców” jest nadmiar cukrów prostych i produktów słodzonych – napojów gazowanych, słodyczy, słodzonych soków, jogurtów deserowych, słodkich płatków śniadaniowych. Nagłe skoki glukozy i insuliny sprzyjają produkcji wolnych rodników i nasilaniu procesów zapalnych, a także powodują gwałtowne wahania energii w ciągu dnia. U osób osłabionych po COVID‑19 dodatkowo pogłębia to uczucie zmęczenia.
Kolejnym elementem są tłuszcze trans i nadmiar nasyconych kwasów tłuszczowych, typowe dla żywności typu fast food, wyrobów cukierniczych, słonych przekąsek, margaryn twardych i wielu produktów wysoko przetworzonych. Tłuszcze te nie tylko podnoszą poziom „złego” cholesterolu LDL, ale także nasilają procesy zapalne w ścianach naczyń krwionośnych. W kontekście przebytego COVID‑19, który może uszkadzać śródbłonek, jest to szczególnie niekorzystne. Warto więc świadomie czytać etykiety i ograniczać takie produkty do absolutnego minimum.
Wysoko przetworzona żywność, bogata w dodatki do żywności, sól, cukier i tanie tłuszcze, powinna być mocno ograniczona. Mowa o gotowych daniach, instant zupach, wędlinach niskiej jakości, parówkach, słonych przekąskach, batonikach czy dosładzanych jogurtach. Produkty te dostarczają dużo energii, ale niewiele wartości odżywczych, co prowadzi do niedoborów żywieniowych przy jednoczesnym nadmiarze kalorii. U osób z pocovidowym osłabieniem jest to szczególnie niebezpieczne, bo organizm potrzebuje skoncentrowanych składników odżywczych, a nie „pustych kalorii”.
Alkohol i nadmiar kofeiny również mogą nasilać stan zapalny i zaburzać proces regeneracji. Alkohol obciąża wątrobę, pogarsza jakość snu i osłabia układ odpornościowy. Kofeina w umiarkowanych ilościach może działać korzystnie, ale jej nadużywanie – zwłaszcza w formie napojów energetycznych – podnosi poziom stresu, zaburza rytm dobowy i może nasilać lęk oraz kołatania serca, które i tak bywają problemem po COVID‑19. Warto szczególnie zadbać o higienę snu i nie traktować kawy jako podstawowego „leku” na zmęczenie, lecz jako dodatek, najlepiej do śniadania lub obiadu, a nie substytut posiłku.
Uwagę należy zwrócić także na sól. Nadmierne jej spożycie sprzyja nadciśnieniu tętniczemu i zatrzymywaniu wody w organizmie, co może nasilać uczucie ciężkości i zmęczenia. Zastępowanie soli mieszanką ziół, przypraw i soku z cytryny to prosty krok, który jednocześnie poprawia walory smakowe potraw i korzystnie wpływa na zdrowie.
Praktyczne wskazówki żywieniowe dla osób z osłabieniem po COVID‑19
Osoby z długotrwałym zmęczeniem po COVID‑19 często mają ograniczone zasoby energii, co utrudnia przygotowywanie posiłków i konsekwentne trzymanie się zaleceń. Dlatego ważne jest, by jadłospis był nie tylko zdrowy, ale także prosty w realizacji. Jednym z pierwszych kroków może być zaplanowanie 3 podstawowych posiłków dziennie oraz 1–2 niewielkich przekąsek. Stałe godziny jedzenia pomagają ustabilizować rytm dobowy i uniknąć napadów głodu, które sprzyjają sięganiu po niezdrowe przekąski.
Dobrym rozwiązaniem jest przygotowywanie większych porcji prostych, jednogarnkowych dań, które można podzielić na kilka porcji i zamrozić. Gulasze warzywne z dodatkiem roślin strączkowych, zupy kremy, pieczone warzywa z kaszą i rybą – wszystkie te potrawy można ugotować raz, a następnie tylko odgrzewać. Dzięki temu osoby zmęczone nie muszą codziennie spędzać długich godzin w kuchni, a mimo to mają dostęp do wartościowego jedzenia.
Kolejną praktyczną strategią jest trzymanie w domu zdrowych „baz” do szybkich posiłków: mrożonych warzyw, gotowanych strączków (np. w słoikach bez zbędnych dodatków), naturalnych jogurtów, jaj, kasz w torebkach, pełnoziarnistego pieczywa, orzechów i pestek. Dzięki temu w kilka minut można przygotować pełnowartościową kanapkę, sałatkę, owsiankę czy szybki omlet z warzywami. Ważne jest, by wybierać produkty jak najmniej przetworzone, ale jednocześnie wygodne w użyciu.
Nie można zapomnieć o prawidłowym nawodnieniu. Nawet niewielkie odwodnienie nasila uczucie zmęczenia, bóle głowy i pogarsza koncentrację. Osoby po COVID‑19 powinny dbać o regularne picie wody – najlepiej małymi łykami przez cały dzień. Dobrym uzupełnieniem są napary ziołowe, np. z melisy, rumianku, mięty czy rooibosa. Warto z kolei ograniczyć słodzone napoje, mocną herbatę i duże ilości kawy, które odwadniają i obciążają układ krążenia.
Przygotowując jadłospis, warto także zwrócić uwagę na indywidualną tolerancję poszczególnych produktów. U części osób po COVID‑19 pojawiają się przejściowe problemy trawienne, wzdęcia, biegunki lub zaparcia. W takich sytuacjach konieczne może być czasowe modyfikowanie ilości błonnika, laktozy czy glutenu, zawsze w porozumieniu ze specjalistą, aby uniknąć niepotrzebnych restrykcji. Odpowiednio ułożona dieta powinna łagodzić objawy, a nie je nasilać, dlatego indywidualne podejście jest tu kluczowe.
Rola wybranych składników odżywczych w łagodzeniu zmęczenia pocovidowego
W kontekście osłabienia po COVID‑19 szczególne znaczenie mają niektóre składniki odżywcze, których niedobory mogą nasilać zmęczenie, obniżony nastrój i problemy z koncentracją. Jednym z nich jest witamina D. Ma ona nie tylko znaczenie dla zdrowia kości, ale przede wszystkim dla prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego i regulacji procesów zapalnych. Jej niedobór wiąże się z większą podatnością na infekcje, przewlekłe zmęczenie i obniżenie nastroju. W naszej szerokości geograficznej wskazana jest suplementacja witaminy D, ale dawkę zawsze należy ustalić indywidualnie.
Istotne są także witaminy z grupy B, zwłaszcza B1, B6, B12 i kwas foliowy. Biorą udział w metabolizmie energetycznym, wspierają układ nerwowy, procesy poznawcze i odporność. Ich dobrymi źródłami są pełnoziarniste zboża, rośliny strączkowe, zielone warzywa liściaste, jaja, mięso i ryby. U osób na dietach eliminacyjnych, np. wegańskiej, szczególnie ważne jest monitorowanie poziomu witaminy B12 i odpowiednia suplementacja.
Kolejną grupą kluczowych składników są liczne antyoksydanty, takie jak witamina C, witamina E, beta‑karoten, selen, cynk oraz związki roślinne (flawonoidy, karotenoidy, polifenole). Wspólnie neutralizują nadmiar wolnych rodników, chronią komórki przed uszkodzeniami i wspierają procesy regeneracyjne. Dobrym sposobem na ich dostarczenie jest codzienne jedzenie różnokolorowych warzyw i owoców, orzechów, nasion, pełnych zbóż oraz ziół. Cynk i selen znajdziemy m.in. w pestkach dyni, orzechach brazylijskich, rybach i jajach.
Magnes odgrywa kluczową rolę w funkcjonowaniu układu nerwowego i mięśniowego. Jego niedobór może powodować skurcze mięśni, drżenie powiek, problemy z koncentracją i nasilone zmęczenie. COVID‑19, poprzez nasilony stres i stan zapalny, może zwiększać zapotrzebowanie na ten pierwiastek. Dobrymi źródłami magnezu są kakao o wysokiej zawartości miazgi kakaowej, orzechy, pestki, kasza gryczana, płatki owsiane, zielone warzywa liściaste oraz strączki.
Nie można pominąć kwasów omega‑3, które wykazują silne działanie przeciwzapalne i neuroprotekcyjne. Wpływają korzystnie na funkcje poznawcze, nastrój oraz zdrowie układu sercowo‑naczyniowego. Regularne spożywanie tłustych ryb morskich 2 razy w tygodniu lub odpowiednio dobrana suplementacja (po konsultacji z dietetykiem lub lekarzem) może stanowić istotny element wsparcia w okresie rekonwalescencji po COVID‑19.
Indywidualne podejście – jak może pomóc dietetyk?
Choć ogólne zasady diety przeciwzapalnej są uniwersalne, każdy organizm reaguje inaczej. Osoby po COVID‑19 różnią się przebiegiem choroby, współistniejącymi schorzeniami, przyjmowanymi lekami, stylem życia, a także indywidualnymi preferencjami smakowymi. Dlatego w wielu przypadkach samodzielne wprowadzenie zaleceń z internetu nie przynosi oczekiwanych efektów, a czasem może wręcz zaszkodzić – na przykład poprzez zbyt restrykcyjne eliminacje całych grup produktów czy nieprzemyślaną suplementację.
Właśnie tutaj swoją rolę odgrywa profesjonalna opieka dietetyczna. Podczas konsultacji dietetyk zbiera szczegółowy wywiad zdrowotny i żywieniowy, analizuje wyniki badań, styl życia oraz poziom aktywności fizycznej. Na tej podstawie tworzy indywidualny plan żywienia, uwzględniający nie tylko cele zdrowotne, ale i realne możliwości pacjenta – czas na gotowanie, budżet, preferencje smakowe, a nawet dotychczasowe nawyki. Dzięki temu wprowadzane zmiany są bardziej realistyczne i łatwiejsze do utrzymania w dłuższej perspektywie, co ma kluczowe znaczenie w łagodzeniu przewlekłego zmęczenia.
Ogólnopolska sieć gabinetów Mój Dietetyk specjalizuje się m.in. w pracy z osobami zmagającymi się z konsekwencjami COVID‑19. W ramach konsultacji możliwa jest szczegółowa analiza aktualnego stanu zdrowia, omówienie symptomów osłabienia, zaplanowanie badań laboratoryjnych, ocena sposobu żywienia oraz zaprojektowanie diety przeciwzapalnej dopasowanej do potrzeb konkretnej osoby. Ważnym elementem jest także edukacja – zrozumienie, jak poszczególne produkty wpływają na stan zapalny, energię i samopoczucie.
Pacjenci mogą skorzystać zarówno z konsultacji stacjonarnych w gabinetach Mój Dietetyk w różnych miastach kraju, jak i z konsultacji online, co jest dużym ułatwieniem dla osób z utrzymującym się zmęczeniem, ograniczoną mobilnością czy mieszkających poza dużymi ośrodkami. Spotkania z dietetykiem online umożliwiają regularny kontakt, modyfikację planu żywienia, omawianie trudności i sukcesów, co sprzyja budowaniu trwałej motywacji oraz poczucia sprawczości w procesie zdrowienia.
Dieta przeciwzapalna jako element całościowej rekonwalescencji
Osłabienie po COVID‑19 to zjawisko wieloczynnikowe, dlatego nie ma jednego „cudownego” rozwiązania. Dieta przeciwzapalna stanowi jednak jeden z fundamentów, na których opiera się skuteczna rekonwalescencja. W połączeniu z odpowiednio dobraną aktywnością fizyczną – początkowo łagodną, jak spacery czy lekkie ćwiczenia oddechowe – dbałością o higienę snu, zarządzaniem stresem oraz, w razie potrzeby, wsparciem psychologicznym, pozwala krok po kroku odbudowywać siły.
Warto pamiętać, że efekty zmian żywieniowych nie zawsze pojawiają się natychmiast. U części osób poprawa poziomu energii i samopoczucia jest odczuwalna już po kilku tygodniach, inni potrzebują kilku miesięcy regularnego stosowania się do zaleceń. Kluczowa jest konsekwencja oraz gotowość do stopniowych zmian, a nie drastyczne rewolucje, które trudno utrzymać na dłuższą metę. Cele warto dzielić na mniejsze kroki – np. zwiększenie ilości warzyw w jednym posiłku dziennie, zamianę słodkich napojów na wodę czy wprowadzenie dwóch rybnych obiadów tygodniowo.
Profesjonalna opieka dietetyczna, jaką oferuje sieć gabinetów Mój Dietetyk, pomaga przełożyć ogólne zasady diety przeciwzapalnej na realny, dopasowany do konkretnej osoby plan. Dzięki połączeniu wiedzy medycznej, dietetycznej i praktycznych rozwiązań kulinarnych możliwe jest nie tylko złagodzenie objawów przewlekłego zmęczenia, ale także poprawa ogólnego stanu zdrowia, odporności i jakości życia. Dla wielu osób po COVID‑19 to właśnie indywidualnie skrojony plan żywienia staje się ważnym punktem zwrotnym w drodze do odzyskania pełni sił.
FAQ – najczęstsze pytania o dietę przeciwzapalną po COVID‑19
1. Jak długo trzeba stosować dietę przeciwzapalną po COVID‑19?
Czas stosowania diety przeciwzapalnej jest indywidualny i zależy od nasilenia objawów, stanu zdrowia oraz stylu życia. Zwykle zaleca się, by traktować ją nie jako krótką kurację, lecz jako długofalowy model odżywiania. Pierwsze efekty – poprawę energii, lepszy sen, mniej bólów mięśni – wielu pacjentów zauważa po kilku tygodniach, ale pełna regeneracja może wymagać kilku miesięcy konsekwentnych działań i wsparcia specjalisty.
2. Czy dieta przeciwzapalna jest odpowiednia dla każdego po COVID‑19?
Ogólne zasady diety przeciwzapalnej – większa ilość warzyw, ograniczenie cukru i żywności przetworzonej – są korzystne dla większości osób. Jednak przy współistniejących schorzeniach, jak cukrzyca, choroby jelit, nerek czy nietolerancje pokarmowe, sposób odżywiania wymaga indywidualnej modyfikacji. Dlatego warto skonsultować się z dietetykiem, który dopasuje jadłospis do wyników badań, przyjmowanych leków i tolerancji przewodu pokarmowego.
3. Czy potrzebna jest suplementacja, czy wystarczy sama dieta?
W wielu przypadkach podstawą powinna być dobrze zbilansowana dieta, która dostarcza większości niezbędnych składników. Jednak po COVID‑19, zwłaszcza przy stwierdzonych niedoborach, może być wskazana suplementacja m.in. witaminy D, kwasów omega‑3, witamin z grupy B czy magnezu. Dobór preparatów i dawek wymaga analizy badań oraz wywiadu zdrowotnego, dlatego najlepiej robić to pod opieką dietetyka lub lekarza, unikając samodzielnego łączenia wielu suplementów.
4. Jak często powinienem/powinnam korzystać z konsultacji dietetycznych?
Na początku procesu zdrowienia zwykle zaleca się pierwszą, dłuższą konsultację w celu dokładnej analizy sytuacji, a następnie wizyty kontrolne co 3–6 tygodni. Pozwala to monitorować postępy, wprowadzać korekty jadłospisu, omawiać trudności i reagować na zmieniające się potrzeby organizmu. W gabinetach Mój Dietetyk możliwe są także konsultacje online, co ułatwia regularny kontakt bez konieczności dojazdów, szczególnie osobom silnie osłabionym.
5. Czy mogę wdrażać dietę przeciwzapalną samodzielnie, bez wsparcia specjalisty?
Można zacząć od prostych kroków – zwiększenia ilości warzyw, ograniczenia słodyczy i fast foodów czy wprowadzenia zdrowych tłuszczów. Jednak przy utrzymującym się zmęczeniu, współistniejących chorobach lub licznych lekach samodzielne działanie bywa niewystarczające lub nieoptymalne. Indywidualna współpraca z dietetykiem, np. w sieci Mój Dietetyk, pomaga uniknąć błędów, dobrać jadłospis do realnych możliwości i znacznie przyspieszyć proces regeneracji po COVID‑19.
Powrót