Ocet jabłkowy od kilku lat nie schodzi z listy najpopularniejszych domowych sposobów wspierających odchudzanie. Wokół tego produktu narosło jednak wiele mitów – od obietnic spektakularnej utraty masy ciała po straszenie jego rzekomą szkodliwością. Z perspektywy dietetyki i badań naukowych warto przyjrzeć się mu spokojnie: zrozumieć mechanizm działania, realny wpływ na masę ciała, możliwe korzyści zdrowotne, ale też ograniczenia i przeciwwskazania. Dzięki temu można świadomie zdecydować, czy i w jaki sposób włączyć go do codziennej diety odchudzającej.
Czym jest ocet jabłkowy i co go wyróżnia?
Ocet jabłkowy powstaje z fermentacji soku lub pulpy jabłkowej. W pierwszym etapie drożdże przekształcają naturalne cukry w alkohol, a w kolejnym – bakterie z rodzaju Acetobacter utleniają alkohol do kwasu octowego. To właśnie kwas octowy odpowiada za charakterystyczny smak, zapach i sporą część właściwości tego produktu. Dobrze wytworzony ocet jabłkowy to nie tylko kwas octowy, ale także niewielkie ilości polifenoli, kwasów organicznych, śladowe ilości minerałów, a w wersji niefiltrowanej – tzw. „matka octowa”, czyli zawiesina bakterii i resztek fermentacyjnych.
W kontekście odchudzania najczęściej mówi się o trzech potencjalnych mechanizmach działania: wpływie na gospodarkę węglowodanową, uczuciu sytości oraz ewentualnym oddziaływaniu na metabolizm. Należy jednak podkreślić, że ocet jabłkowy jest dodatkiem, a nie fundamentem strategii redukcji masy ciała. Kluczową rolę nadal odgrywa ujemny bilans energetyczny, odpowiednio zbilansowana dieta i regularna aktywność fizyczna. Ocet może jedynie wspierać te działania, a nie ich zastępować.
Na rynku dostępne są różne rodzaje octu: pasteryzowany, filtrowany, klarowny, a także niefiltrowany, często domowej produkcji, zawierający widoczną „matkę”. Ten ostatni bywa promowany jako bardziej wartościowy, co częściowo wynika z obecności związków biologicznie czynnych związanych z procesem fermentacji. Jednocześnie w warunkach domowych trudniej o kontrolę jakości, czystości mikrobiologicznej i powtarzalności składu, dlatego wybór produktu powinien być świadomy, z uwzględnieniem zarówno możliwych korzyści, jak i bezpieczeństwa.
Jak ocet jabłkowy może wpływać na odchudzanie?
Najczęściej przywoływanym argumentem na rzecz stosowania octu jabłkowego w czasie odchudzania jest jego wpływ na poposiłkową glikemię i insulinemię. Kwas octowy może spowalniać opróżnianie żołądka, a także częściowo zmniejszać aktywność enzymów trawiennych odpowiedzialnych za rozkład skrobi. W efekcie glukoza z posiłku wchłania się wolniej, a gwałtowne wahania poziomu cukru we krwi są łagodniejsze. Stabilniejsza glikemia oznacza z kolei mniejsze skoki insuliny, co może przekładać się na bardziej równomierne odczuwanie głodu i sytości w ciągu dnia.
W kilku badaniach interwencyjnych wykazano, że dodanie octu do posiłku bogatego w węglowodany obniża poposiłkowy wzrost glukozy i insuliny. Ponieważ zarówno wysokie, jak i mocno fluktuujące poziomy glukozy sprzyjają napadom głodu i sięganiu po przekąski, częściowa stabilizacja tych parametrów może ułatwić kontrolę nad apetytem. To jednak pośredni efekt – ocet nie „spala” tkanki tłuszczowej, a jedynie wspiera utrzymanie lepszego ładu żywieniowego, który ostatecznie decyduje o tempie utraty masy ciała.
Drugi potencjalny mechanizm to wpływ na odczucie sytości. Napój z octem jabłkowym ma intensywny, kwaskowaty smak i może zwiększać objętość treści w żołądku, szczególnie jeśli jest wypijany z wodą przed posiłkiem. Zaobserwowano, że część osób deklaruje szybsze pojawienie się sytości i mniejsze spożycie energii w kolejnym posiłku. Nie jest to jednak efekt spektakularny ani uniwersalny. Część badanych zgłasza także nieprzyjemne objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak pieczenie w przełyku czy dyskomfort w żołądku, co może zupełnie niwelować ewentualne korzyści.
W literaturze naukowej przewija się również hipoteza o możliwym wpływie kwasu octowego na metabolizm tłuszczów oraz wrażliwość tkanek na insulinę. Część badań na zwierzętach sugeruje, że ocet może modulować aktywność niektórych enzymów uczestniczących w lipogenezie i lipolizie oraz wpływać na ekspresję genów związanych z magazynowaniem tłuszczu. U ludzi wyniki są jednak znacznie mniej jednoznaczne, a efekty – jeśli występują – są wyraźnie słabsze niż te uzyskiwane dzięki klasycznej modyfikacji diety i wzrostowi aktywności fizycznej.
W praktyce dietetycznej warto podkreślać, że ocet jabłkowy nie jest cudownym środkiem odchudzającym. Może w pewnym stopniu wspierać redukcję masy ciała poprzez poprawę kontroli glikemii, lekkie zwiększenie sytości po posiłkach i potencjalny, umiarkowany wpływ na metabolizm. Jednak bez konsekwentnego utrzymywania deficytu kalorycznego, dbałości o jakość żywienia oraz higienę snu, jego działanie będzie marginalne. Stosowanie go jako „głównego narzędzia” odchudzającego prowadzi najczęściej do frustracji i szybkiego porzucenia diety.
Badania naukowe: czego realnie można się spodziewać?
Analizując dostępne prace, trzeba zwrócić uwagę na ich projekt, liczebność grup, czas trwania i sposób kontroli diety. W kilku badaniach obserwowano, że regularne spożywanie niewielkich ilości octu (zwykle w granicach 15–30 ml dziennie) w kontekście diety o ograniczonej kaloryczności wiązało się z nieco większą utratą masy ciała, redukcją obwodu talii i obniżeniem poziomu trójglicerydów w porównaniu z grupą kontrolną. Różnice te były jednak umiarkowane – najczęściej rzędu kilkuset gramów do kilku kilogramów na przestrzeni kilku miesięcy.
Ważnym elementem interpretacji wyników jest fakt, że większość badań obejmuje niewielką liczbę uczestników i prowadzona jest w stosunkowo krótkiej perspektywie czasowej. Brakuje solidnych, długoterminowych badań z randomizacją, kontrolą placebo i standaryzacją diety, które pozwoliłyby jednoznacznie określić skalę korzyści oraz ich trwałość. Co więcej, poszczególne osoby inaczej reagują na dodatek octu – widoczne są różnice zależne od stylu żywienia, tempa opróżniania żołądka, a prawdopodobnie także od składu mikrobioty jelitowej.
Ciekawym aspektem jest rola octu w diecie osób z insulinoopornością i stanem przedcukrzycowym. U części z nich dodatek octu jabłkowego do posiłku może przyczyniać się do poprawy poposiłkowej odpowiedzi glikemicznej, co w połączeniu z redukcją masy ciała i zwiększoną aktywnością fizyczną stanowi istotny element profilaktyki cukrzycy typu 2. Jednocześnie osoby te często stosują już leki obniżające glikemię, dlatego w ich przypadku każdą interwencję dietetyczną – w tym regularne włączanie octu – należy konsultować z lekarzem lub dietetykiem, aby uniknąć nadmiernego spadku poziomu cukru we krwi.
Nie można również pominąć zjawiska efektu placebo i kontekstu behawioralnego. Osoby, które decydują się na systematyczne picie octu, nierzadko jednocześnie poprawiają inne elementy stylu życia: zwracają większą uwagę na skład posiłków, zwiększają aktywność, ograniczają słodycze. W takiej sytuacji przeciętnie większa utrata masy ciała może wynikać z całego pakietu zmian, a nie z samego octu. Dlatego interpretując relacje „udalo mi się schudnąć dzięki octowi”, trzeba pamiętać o współwystępowaniu wielu czynników.
Jak bezpiecznie stosować ocet jabłkowy w diecie odchudzającej?
Kluczową zasadą jest zawsze rozcieńczanie octu wodą. Spożywanie go w postaci nierozcieńczonej zwiększa ryzyko podrażnienia śluzówki gardła, przełyku i żołądka, a także może uszkadzać szkliwo zębów. Najczęściej zaleca się dawkowanie na poziomie 1–2 łyżek stołowych (ok. 15–30 ml) dziennie, rozpuszczonych w szklance wody, najlepiej w ramach posiłku lub tuż przed nim. Wyższe dawki nie przynoszą proporcjonalnie większych korzyści, a zwiększają ryzyko działań niepożądanych, takich jak zgaga, nudności, refluks czy nasilenie dolegliwości u osób z nadwrażliwym przewodem pokarmowym.
Istotny jest także wybór produktu. Warto sięgać po ocet z jasnym oznaczeniem producenta, składu oraz zawartości kwasu octowego. Najkorzystniej, aby był to produkt powstały z fermentacji jabłek, a nie roztwór syntetycznego kwasu octowego z dodatkiem aromatu. Niefiltrowany ocet ekologiczny bywa bogatszy w związki bioaktywne, ale nie zawsze będzie najlepszym wyborem dla osób z wrażliwym przewodem pokarmowym. Znaczenie ma również termin przydatności do spożycia i warunki przechowywania – szczelnie zamknięta butelka, ochrona przed światłem i przegrzaniem pomagają utrzymać stabilność produktu.
Osoby rozpoczynające suplementację octem jabłkowym powinny wprowadzać go stopniowo, rozpoczynając od mniejszej objętości, na przykład 1 łyżeczki rozpuszczonej w większej ilości wody. Pozwala to ocenić tolerancję przewodu pokarmowego oraz reakcję organizmu. W przypadku pojawienia się silnych dolegliwości – bólu żołądka, zaostrzenia refluksu, zarzucania treści do przełyku – dalsze stosowanie nie jest wskazane. U niektórych osób lepiej sprawdza się dodawanie octu do posiłków, na przykład jako składnika sosów sałatkowych, niż picie go jako osobnego napoju.
Nie wolno zapominać o wpływie kwasów na szkliwo zębów. Nawet rozcieńczony ocet obniża pH w jamie ustnej, co sprzyja demineralizacji. Aby zminimalizować ryzyko, warto pić roztwór przez słomkę, nie przepłukiwać nim długo ust, a po spożyciu opłukać jamę ustną wodą. Mycie zębów bezpośrednio po wypiciu napoju kwaśnego może mechanicznie nasilać uszkodzenie szkliwa, dlatego lepiej odczekać co najmniej 30 minut. To drobny, ale ważny element profilaktyki stomatologicznej u osób regularnie sięgających po kwaśne napoje.
Kto powinien uważać z octem jabłkowym?
Nie każdy kandydat do redukcji masy ciała będzie dobrym kandydatem do stosowania octu jabłkowego. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby z chorobą refluksową przełyku, nadżerkami w przełyku lub żołądku, chorobą wrzodową oraz z nadwrażliwością śluzówki przewodu pokarmowego. Dodatkowa porcja kwasu może nasilać ból, pieczenie za mostkiem, cofanie się treści żołądkowej i inne objawy. W takich przypadkach stosowanie octu wewnętrznie często bywa przeciwwskazane i należy je omówić z lekarzem prowadzącym.
Równie ważna jest kwestia zaburzeń elektrolitowych i chorób nerek. Zbyt długotrwałe, nadmierne spożywanie octu może wpływać na gospodarkę potasową organizmu, zwłaszcza jeśli łączy się z niewłaściwie zbilansowaną dietą redukcyjną, ubogą w warzywa i produkty bogate w ten pierwiastek. Osoby przyjmujące leki moczopędne, środki na nadciśnienie lub leki wpływające na poziom potasu powinny skonsultować suplementację octem z lekarzem, aby nie doszło do niekorzystnych interakcji i dalszego obniżenia stężenia tego pierwiastka.
Pacjenci z cukrzycą typu 1 lub 2 oraz insulinoopornością, przyjmujący doustne leki przeciwcukrzycowe lub insulinę, także wymagają szczególnego nadzoru, jeśli planują regularnie wprowadzić ocet jabłkowy do diety. Połączenie preparatów obniżających glikemię z dodatkowym czynnikiem modyfikującym odpowiedź poposiłkową może w pewnych sytuacjach prowadzić do hipoglikemii. Dlatego każdą istotną zmianę sposobu żywienia, w tym codzienne picie octu, powinno poprzedzać omówienie z zespołem medycznym prowadzącym terapię.
Zachowawczo do stosowania octu jabłkowego należy podejść w ciąży i podczas karmienia piersią. Choć pojedyncze dawki wykorzystywane w kuchni są powszechnie uznawane za bezpieczne, to stosowanie wyższych ilości w formie „kuracji odchudzającej” nie zostało odpowiednio przebadane w tych grupach. W związku z tym, w okresach szczególnej wrażliwości organizmu, lepiej skupić się na ogólnych zasadach zdrowego żywienia, uwzględnieniu odpowiedniej podaży energii i składników odżywczych oraz stopniowej, bezpiecznej normalizacji masy ciała bez wspomagaczy.
Ocet jabłkowy w praktyce: jak go włączać do jadłospisu?
Aby ocet jabłkowy faktycznie wspierał odchudzanie, warto włączyć go w przemyślany sposób, dopasowany do własnych nawyków, a nie traktować jako rytuał w oderwaniu od reszty diety. Jednym z prostszych rozwiązań jest przygotowanie napoju: 1 łyżka octu rozcieńczona w co najmniej szklance wody, wypita tuż przed posiłkiem bogatym w węglowodany złożone, na przykład owsianką lub pełnoziarnistym pieczywem. Można dodać niewielką ilość soku z cytryny czy listków mięty, aby złagodzić smak i poprawić akceptację napoju.
Alternatywą jest wykorzystywanie octu jabłkowego jako składnika sosów i marynat. W połączeniu z oliwą z oliwek, ziołami i odrobiną musztardy świetnie sprawdza się jako dressig do sałatek warzywnych. Dodanie go do surówek z kapusty, marchewki czy sałaty nie tylko podbija smak, ale również może korzystnie wpływać na poposiłkową odpowiedź glikemiczną całego dania. Taka forma jest dla wielu osób łagodniejsza dla żołądka niż wypijanie napoju na pusty żołądek, a jednocześnie dobrze wpisuje się w koncepcję diety bogatej w warzywa.
Warto łączyć jego stosowanie z innymi elementami zdrowego jadłospisu: zwiększoną podażą błonnika, regularnym spożywaniem pełnoziarnistych produktów zbożowych, obecnością roślin strączkowych i dobrej jakości białka. Błonnik pokarmowy, szczególnie rozpuszczalny, sam w sobie stabilizuje glikemię i przedłuża uczucie sytości. Dobrze skomponowana dieta o obniżonej kaloryczności, regularne pory posiłków oraz aktywność fizyczna nieporównywalnie silniej wpływają na tempo chudnięcia niż sam ocet, który może jedynie subtelnie ten proces wspierać.
Trzeba także zadbać o konsekwencję. Jednorazowe wypicie napoju z octem nie przyniesie mierzalnych efektów w redukcji masy ciała. Jeśli dana osoba dobrze toleruje ten produkt i nie ma przeciwwskazań zdrowotnych, warto przyjąć określony schemat stosowania, na przykład 1–2 razy dziennie w połączeniu z posiłkami, i ocenić samopoczucie oraz przebieg odchudzania po kilku tygodniach. W razie braku jakichkolwiek korzyści lub pojawienia się działań niepożądanych lepiej skoncentrować wysiłki na dopracowaniu bilansu kalorycznego i struktury diety.
Najczęstsze mity dotyczące octu jabłkowego a rzeczywistość
W przestrzeni internetowej pojawia się wiele przesadzonych twierdzeń na temat octu jabłkowego. Jedno z najczęstszych mówi, że „spala tłuszcz” niezależnie od diety i aktywności, co sugeruje, że wystarczy wypić kilka łyżek dziennie, aby zredukować tkankę tłuszczową bez zmiany stylu życia. Takie obietnice nie znajdują potwierdzenia w wiarygodnych badaniach. Ocet może wpływać na kilka parametrów metabolicznych i na odczuwanie głodu, ale bez deficytu energetycznego masa ciała nie będzie systematycznie spadać, a w wielu przypadkach może nawet rosnąć.
Innym rozpowszechnionym mitem jest przekonanie, że ocet jabłkowy „oczyszcza organizm z toksyn”. Pojęcie toksyn często bywa używane w sposób bardzo nieprecyzyjny, a ludzki organizm dysponuje własnymi, niezwykle sprawnymi mechanizmami detoksykacji – przede wszystkim wątroby, nerek, płuc, skóry i układu limfatycznego. Nie ma wiarygodnych dowodów, że dodanie octu do diety zastępuje lub istotnie nasila te procesy. Zdrowa wątroba znacznie skuteczniej reguluje usuwanie niepożądanych związków niż jakikolwiek pojedynczy produkt spożywczy.
Pojawiają się także skrajne opinie, że ocet jabłkowy jest szkodliwy dla wszystkich i należy go całkowicie unikać. Prawda leży pośrodku. W rozsądnych ilościach, przy prawidłowym rozcieńczeniu i braku przeciwwskazań zdrowotnych, jest to produkt, który może stanowić element urozmaiconej diety, również redukcyjnej. Problemy pojawiają się głównie w sytuacjach nadużywania – przyjmowania bardzo wysokich dawek, picia octu nierozcieńczonego, ignorowania objawów nietolerancji ze strony przewodu pokarmowego czy łączenia go z niektórymi lekami bez konsultacji.
W dyskusji o jego roli w odchudzaniu szczególnie ważne jest oddzielenie atrakcyjnie brzmiących haseł marketingowych od chłodnej oceny danych. Ocet jabłkowy nie zastąpi zbilansowanej diety, nie unieważni konsekwencji nadmiaru kalorii i nie zrekompensuje braku ruchu. Jednocześnie może być ciekawym uzupełnieniem dobrze zaplanowanego jadłospisu, elementem smacznych sosów do sałatek czy napojów funkcjonalnych. Podstawą pozostaje jednak całościowe podejście do stylu życia, w którym pojedynczy produkt ma tylko drugorzędne znaczenie.
Ocet jabłkowy a inne strategie wspierające redukcję masy ciała
Porównując ocet jabłkowy z innymi popularnymi metodami wspomagania odchudzania, warto spojrzeć na skalę i jakość efektów. Interwencje takie jak zwiększenie aktywności fizycznej, zwłaszcza treningu siłowego i wytrzymałościowego, poprawa jakości snu czy zarządzanie stresem, wywierają wielokrotnie silniejszy wpływ na metabolizm, regulację apetytu i skład ciała niż sam dodatek octu. Nawet drobne zmiany, jak zamiana słodzonych napojów na wodę, zwiększenie udziału warzyw w posiłkach czy ograniczenie wysoko przetworzonej żywności, przynoszą trwalsze i lepiej udokumentowane korzyści.
W arsenale narzędzi dietetyka znajdują się także inne produkty spożywcze o udokumentowanym wpływie na odczuwanie sytości i gospodarkę węglowodanową: płatki owsiane bogate w beta-glukany, nasiona roślin strączkowych, produkty pełnoziarniste, chude źródła białka, a także warzywa o niskiej gęstości energetycznej. Wprowadzenie tych elementów do codziennego jadłospisu może w naturalny sposób ograniczyć podaż energii, bez konieczności uciekania się do radykalnych rozwiązań. Ocet jabłkowy, w tym kontekście, jest jedynie drobnym dodatkiem, który może delikatnie „podkręcić” efekty dobrze skomponowanej diety.
Niektórzy porównują ocet jabłkowy z suplementami diety na odchudzanie. Warto tu zaznaczyć, że większość preparatów odchudzających ma ograniczoną skuteczność, a część z nich niesie ryzyko działań niepożądanych. Ocet, jako produkt spożywczy, przy rozsądnym stosowaniu bywa bezpieczniejszy niż agresywne suplementy zawierające mieszanki substancji o działaniu pobudzającym czy silnie przeczyszczającym. Z perspektywy dietetycznej lepiej inwestować energię i środki w dobrej jakości żywność, edukację żywieniową oraz pracę nad nawykami niż w kolejne „magiczne” środki, których realny wpływ na masę ciała jest niewielki.
Podsumowanie: realistyczna rola octu jabłkowego w odchudzaniu
Ocet jabłkowy jest ciekawym, tradycyjnym produktem fermentacji, który może w umiarkowany sposób wspierać proces odchudzania, głównie poprzez wpływ na glikemię poposiłkową i odczuwanie sytości. Dostępne badania sugerują możliwość niewielkiej, ale mierzalnej dodatkowej redukcji masy ciała przy jego regularnym stosowaniu, zwłaszcza w kontekście diety o obniżonej kaloryczności i zwiększonej aktywności fizycznej. Jednocześnie jego działanie dalekie jest od spektakularnych efektów obiecywanych w niektórych materiałach reklamowych czy relacjach w mediach społecznościowych.
Aby korzystać z potencjalnych korzyści, warto przestrzegać kilku zasad: stosować umiarkowane dawki, zawsze rozcieńczać ocet w wodzie lub wykorzystywać go w daniach, dbać o ochronę szkliwa zębów i respektować przeciwwskazania zdrowotne. Odchudzanie pozostaje procesem złożonym, w którym kluczowe znaczenie mają deficyt energetyczny, skład diety, jakość snu, aktywność ruchowa oraz praca nad nawykami. Ocet jabłkowy może być jedynie uzupełnieniem tych elementów, a nie ich zamiennikiem.
Dla wielu osób sensownym rozwiązaniem będzie traktowanie go przede wszystkim jako aromatycznego dodatku kulinarnego – składnika sosów, marynat czy napojów – z ewentualnym „bonusem” w postaci lekkiego wsparcia kontroli glikemii. Rozsądne podejście, oparte na wiedzy, a nie na mitach, pozwala uniknąć zarówno rozczarowania, jak i potencjalnych skutków ubocznych nadużywania tego produktu. W razie wątpliwości dotyczących bezpieczeństwa stosowania octu jabłkowego zawsze warto skonsultować się z lekarzem lub dietetykiem.
FAQ – najczęstsze pytania o ocet jabłkowy i odchudzanie
Czy ocet jabłkowy naprawdę odchudza?
Ocet jabłkowy sam w sobie nie powoduje gwałtownej utraty masy ciała. Może delikatnie wspierać odchudzanie, głównie poprzez wpływ na poposiłkową glikemię i uczucie sytości, co ułatwia kontrolę apetytu. Realny spadek masy ciała wynika jednak przede wszystkim z deficytu kalorycznego, odpowiednio zbilansowanej diety i aktywności fizycznej. Bez tych elementów nawet regularne picie octu nie przyniesie trwałych rezultatów redukcyjnych.
Jaka jest bezpieczna dawka octu jabłkowego dziennie?
Za względnie bezpieczną dla zdrowych osób uznaje się dawkę około 1–2 łyżek stołowych (15–30 ml) octu jabłkowego na dobę, zawsze rozcieńczonych w szklance wody lub dodanych do posiłku. Wyższe ilości nie zwiększają proporcjonalnie efektu, a rośnie ryzyko podrażnienia śluzówki przewodu pokarmowego, problemów z refluksem czy wpływu na szkliwo zębów. Wprowadzając ocet do diety, warto zacząć od mniejszych dawek i obserwować reakcję organizmu.
Czy lepiej pić ocet jabłkowy na czczo, czy z posiłkiem?
Z punktu widzenia bezpieczeństwa przewodu pokarmowego korzystniejsze bywa spożywanie octu w trakcie lub tuż przed posiłkiem, zwłaszcza bogatym w węglowodany. Picie go na pusty żołądek zwiększa ryzyko podrażnienia i nasilenia objawów refluksu. W praktyce wiele osób dobrze toleruje roztwór octu wypity 5–10 minut przed jedzeniem. Najważniejsze jest odpowiednie rozcieńczenie, umiarkowana dawka oraz obserwacja indywidualnej tolerancji przewodu pokarmowego.
Czy ocet jabłkowy w tabletkach działa tak samo jak płynny?
Preparaty w tabletkach czy kapsułkach z octem jabłkowym różnią się składem, standaryzacją i biodostępnością składników. Często zawierają jedynie proszek z odparowanego octu lub mieszanki z innymi dodatkami. Ich działanie może być odmienne od produktu płynnego, a skuteczność i bezpieczeństwo zależą od konkretnego preparatu. Przed zastosowaniem suplementu warto zapoznać się ze składem, dawkowaniem oraz skonsultować z lekarzem lub dietetykiem, szczególnie przy chorobach przewlekłych.
Kto nie powinien stosować octu jabłkowego na odchudzanie?
Z ostrożnością do octu jabłkowego powinny podchodzić osoby z chorobą refluksową, nadżerkami i wrzodami przewodu pokarmowego, zaawansowanymi chorobami nerek, zaburzeniami elektrolitowymi oraz pacjenci przyjmujący niektóre leki, m.in. moczopędne czy obniżające glikemię. W tych przypadkach dodatkowa porcja kwasu może nasilać objawy lub wpływać na działanie leków. W ciąży i podczas karmienia większe „kuracje octowe” nie są zalecane bez konsultacji medycznej.
Powrót