Czy ambarella jest zdrowa?
Ambarella (Spondias dulcis), znana też jako june plum lub „złote jabłko”, to tropikalny owoc z rodziny nanerczowatych, o chrupkim, soczystym miąższu i rześkim, ananasowo-limonkowym aromacie. Wyróżnia się wysoką zawartością witaminy C oraz związków fenolowych, które działają przeciwutleniająco i wspierają odporność. Dostarcza także błonnika sprzyjającego pracy jelit, uczuciu sytości i kontroli glikemii po posiłku, a obecny potas pomaga regulować ciśnienie. Żółtozłoty miąższ zawiera karotenoidy (prekursory witaminy A), ważne dla skóry i widzenia. Owoc jest niskokaloryczny i orzeźwiająco kwaśny, dlatego dobrze wpisuje się w lekką dietę; podany z dodatkiem tłuszczu (jogurt, orzechy, mleczko kokosowe) zwiększa biodostępność karotenoidów i łagodzi kwasowość napoju lub sałatki.
Jadalny jest głównie miąższ otaczający dużą, włóknistą pestkę z drobnymi „kolcami”; nie należy jej rozgryzać. Skórka dojrzałych owoców bywa cienka i jadalna, lecz u niedojrzałych ambarelli – zielonych i bardzo cierpkich – wysoka ilość kwasów organicznych może podrażniać wrażliwy żołądek. Ze względu na pokrewieństwo z mango i nerkowcem osoby z alergią na nanerczowate lub skłonnością do reakcji kontaktowych powinny zaczynać od małych porcji; sok z łodyg i skórki bywa drażniący dla skóry. Soki i przeciery są wygodne, ale uboższe w błonnik niż kawałki; przy cukrzycy czy insulinooporności lepiej łączyć ambarellę z białkiem i tłuszczem, co spowalnia wchłanianie glukozy. Nadmiar bardzo kwaśnych przetworów może nasilać dolegliwości refluksowe.
W kuchni ambarella sprawdza się na surowo (sałatki, miski smoothie, salsy), w napojach i sorbetach, a także w daniach wytrawnych – piklach, chutneyach, curry i sosach do ryb, tofu czy pieczonych warzyw. Świetnie komponuje się z limonką, imbirem, chili, miętą, kolendrą i cebulą; odrobina miodu lub daktyla równoważy kwasowość, a łyżeczka oliwy lub jogurtu nadaje kremowości. Wybieraj owoce jędrne, ciężkie jak na rozmiar, złocistożółte; przed użyciem obierz lub przekrój i wydrąż miąższ łyżką. Przechowuj w lodówce do kilku dni, a pokrojoną ambarellę możesz zamrażać w porcjach; chroń przed długą ekspozycją na ciepło i światło, by zachować delikatne związki bioaktywne.